Het dilemma van vertrouwen versus controle

      Geen reacties op Het dilemma van vertrouwen versus controle

cropped-Jan_ZCS-e1456587262973.jpgVertrouwen versus controle is een issue, dat op vele fronten in onze maatschappij voelbaar is.
Ouders komen soms of vaker met hun pubers in dit dilemma terecht.
Je denkt bijvoorbeeld dat je dochter van 13 veilig met klasgenoten een avondje bij een van hen blijft slapen. Blijken ze samen een drinkavondje gepland te hebben. Een van hen wordt buiten westen afgevoerd met de ambulance. Op dat moment realiseer je je, dat er iets hapert tussen controle en vertrouwen. Je wil je kind kunnen vertrouwen, maar kennelijk is dat niet genoeg. 

 

Vertrouwen versus controle

Het dilemma tussen vertrouwen versus controle kom je niet alleen in de opvoedsituatie tegen. Het is een issue, dat binnen onze maatschappelijke verhoudingen aandacht verdient.
Politici, managers, bestuurders kennen tal van momenten, waarin dit spanningsveld voelbaar is.
Hoe gaan wij hier mee om? Wat zien we als onze prioriteit?
Mechanismen, die ten grondslag liggen aan afstemming tussen controle versus vertrouwen  in de gezinssituatie kunnen wellicht bijdragen tot betere omgang met de ervaren problematiek in andere situaties.

 

De gezinssituatie

Vertrouwen vraagt om bereidheid en openheid van beide kanten

Om vertrouwen in elkaar te hebben, moet je een brug kunnen en durven slaan naar elkaar. Uitwisselen wat er bij elkaar speelt, dat aan elkaar waarderen en de grenzen daarin met elkaar vaststellen. Dan weet je wat je aan elkaar hebt.
Zonder inbreng van je eigen kwetsbaarheid kom je er niet.

Een kwestie van balans

Als een van de partners zijn verantwoordelijkheid niet neemt, er de tijd niet voor neemt, het erop aan laat komen of bewust zaken verzwijgt, wordt de balans verstoord.
Pubers doen dit wel eens, omdat ze bang zijn voor de reacties van hun ouders of het puberende brein zaken onvoldoende doordenkt. Ouders hebben het soms te druk met werk om door te vragen, hun kind te volgen of geven gewoon veel ruimte.
Het is onrealistisch om te denken, dat er nooit iets misgaat. Dat hoort nu eenmaal bij het leven en bij gezonde verhoudingen wordt de balans makkelijk hersteld door het contact met elkaar.

Verstoorde balans

Moeilijker wordt het wanneer er symptomatisch iets misgaat, betrokkenen zich terugtrekken in de eigen eenzijdige beleving.
“Mijn kind is totaal niet te vertrouwen en ik doe ook geen moeite meer.” of “Mijn ouders geloven mij toch niet, dus waarom zou ik ze überhaupt nog vertellen wat me bezighoudt?”
Soms “ontsporen” kinderen. Soms hebben ouders een “risicovolle opvoedstijl”. Dit zijn slechts etiketten die een verstoorde balans illustreren. Ze zeggen niets over het onderliggende proces.

Mensen willen in het diepst van hun wezen “heel zijn”

De behoefte “heel te zijn” heeft te maken met onze plek en de mogelijkheid tot ontwikkeling te brengen, wat we in ons hebben ten dienste van onze persoonlijke bestemming  in dit leven. Dit klinkt groots, maar vertaalt zich naar alledaagse dingen. Ouders willen graag hun kinderen een goed perspectief bieden. Kinderen willen de wereld exploreren en naar vermogen eigen maken.

Ouderlijke betrokkenheid

Jongere kinderen hebben meer bescherming nodig dan pubers, die dit al snel als “onder controle staan” ervaren. Ze willen wel gevolgd worden, maar zonder bemoeizucht te ervaren. Ze eisen vaker zeggenschap, ook als ze er nog niet altijd aan toe zijn.
“Controle” en “ouderlijke betrokkenheid” zijn niet hetzelfde, maar liggen wel in elkaars verlengde. Het is wezenlijk anders. Werkelijke belangstelling, loslaten, timing en vertrouwen spelen hierin een rol.
Het vraagt inspanning van beide kanten. Als ouder ben je degene, die de balans in de gaten moet houden. Herken je als ouder de signalen van afstoting en toenadering, dan kun je daar gepast op inspringen.

Macht vraagt om integriteit

Pubers gaan de strijd aan met onze macht als ouder. Zij nemen geen genoegen met een simpele uitspraak als “Ik weet wat goed voor jou is en daar kun je maar beter naar luisteren.” 
Er komt een moment, dat je kind dit zal aanvechten. Volharden in deze houding zal dan zeker de balans verstoren.
Als jouw argumenten je eigen onzekerheid en angsten verbloemen of disproportioneel zijn, zul je je kind niet overtuigen. Het gebruik van je ouderlijke macht vraagt om integere inzet in wijze afstemming vanuit liefde voor je kind en jullie onderlinge relatie.

 

Macht buiten het gezin

Motieven

Binnen het  gezin zien we dat liefde voor je kind en de onderlinge relatie je drijvende motief is. Tenminste, dat mag ik hopen. Hoe zit dat bij andere mensen met macht, zoals bestuurders, managers en politici?
Natuurlijk kun je deze groepen niet over een kam scheren. De vraag naar individuele drijfveren kun je echter wel stellen.

  • Is het een expressie van liefde voor de mensen en de onderlinge relatie?
  • Is het de drijfveer om macht, status of gewin?

Gevolgen voor onze samenleving

Onze leiders zijn bepalend voor de gezondheid en samenhang in onze samenleving. De manier, waarop zij werk, organisatie en samenleving inrichten, wordt absoluut beïnvloed door de onderliggende drijfveer van de betrokken leiders.
Als het ego de boventoon speelt, zullen ze geneigd zijn controlemechanismen in te stellen, verdeel en heers toe te passen, minder transparant te zijn, bang zijn voor tegenargumenten en tegenbewegingen. Ze sluiten uit.

Motieven doorgronden

Wat mij betreft gaan we onze leiders meer bevragen op hun leidende motieven als mens en in de beslissingen, die ze maken.
Intuïtief zullen bepaalde antwoorden en argumenten iets over hun drijfveer kunnen vertellen.

  • Ontwijkende antwoorden, ontkenningen en leugens
  • Antwoorden die basaal menselijke behoeften afserveren
  • Verstandelijke en cijfergestuurde argumenten zonder achtergrond over menselijke behoeften
  • Argumenten hoofdzakelijk gebaseerd op angst en wantrouwen
  • Stigmatiseren en kwetsen van mensen en groepen

Kortom. Als we ergens twijfelen aan de integriteit, is dit het moment om door te vragen.

 

Delen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.