Hoe wetenschappelijk onderzoek de zorg duurzaam verbetert. Huh?

cropped-Jan_ZCS-e1456587262973.jpgGemeenten staan voor de moeilijke opgave om de zorg voor kinderen met psychische problemen goed te organiseren en een bijdrage te leveren aan inhoudelijke vernieuwing. Betrouwbare kennis is hierbij onmisbaar. Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie stelt daarom samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) een onderzoeksagenda op.

Bron: Nieuws 2016 – Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie duikt in een gat. Dat gat is ontstaan bij gemeentelijke overheden in de transitie van de zorg. Zinvol, omdat er veel zorggeld op de plank blijft liggen bij de gemeenten. Het is duidelijk, dat het bij dit onderzoek gaat om hoe te “organiseren”.
“Goed plan” kun je zeggen. Toch zitten daar haken en ogen aan.

 

Bejegening en aandacht

Twee woorden, die ik mis in dit stuk. Zij dienen in mijn ogen het uitgangspunt te zijn bij dit onderzoek. Hoe organiseren we bejegening en aandacht?

Associaties met zorg

Zorg associëren we tegenwoordig vaak met duurder wordende verzekeringen. Die zijn sterk geld gefocust. Denk aan de miljarden buffers, die ze hebben opgebouwd.
We associëren het ook met urenstaten en verantwoording. De verantwoording van geld en zorg wordt bij de zorgverstrekkers gelegd. Vaak een ondoorzichtig, frustrerend en tijdrovend proces.
Verzekeraars, gemeenten, zorgvragers, zorgverleners zijn allemaal partijen, die eigenbelang verdedigen. Terecht voor slechts een deel.

Zorgverleners

Goedwillende zorgverleners weten dat hart, hoofd en handelen samengaan. Daarbij staat bejegening en aandacht voor de vraag van de klant centraal. Dit is het  eerste werkzame proces in iedere klinische toepassing van welke zorghandeling dan ook. Dit is het hart van omgaan met patiënten. Liefdevolle benadering. Pas daarna komt eventuele specialistische hulp, als daar nog behoefte aan is.
Want veel mensen hoeven niet volledig medisch uitbehandeld te worden. Of dit nu in de psychiatrie is of in de gangbare medische praktijk.
Sterker nog. Eenzijdige medische focus belooft meer dan waargemaakt kan worden. Ziekte- acceptatie, beleving en rust verdwijnen naar de achtergrond. De “oplossing” ligt in de toekomst. Vaak met onrealistische verwachtingen en gebrek aan kwaliteit van leven.

Het gevaar van technocratische oplossingen

Bij organiseren gaat het vaak om indelen van categorieën en stroomlijnen van werkprocessen. De categorieën zijn dan de cliënten, die in een hokje worden gestopt met een etiket. Werkprocessen zijn dan min of meer vastgestelde routes voor behandelingen met protocollen.
Niets op tegen, zolang als ze de lading dekken.

De werkelijkheid is echter oneindig divers en genuanceerd

Waar het om mensen gaat is de werkelijkheid niet zo concreet voorspelbaar en in te delen.
Wat we wel weten uit allerlei onderzoek.
De relatie tussen de cliënt en de zorgverlener heeft een helend effect in de breedste zin van het woord. Die relatie is terug te  voren op twee woorden: bejegening en aandacht.
Hier komen we terug op het spanningsveld waarin de organisatie van ons zorgsysteem zich bevindt. Bejegening en aandacht voor cliënten versus organisatorische oplossingen, waarbij geld nog steeds een hoofdrol speelt.

Mijn conclusie

Ieder onderzoek naar organisatorische oplossingen levert geen enkel duurzaam resultaat, als het uitgangspunt niet is de bejegening en de aandacht voor de cliënten.
Dat verwacht van zorgverleners, onderzoekers, mensen binnen hulp organiserende instellingen en zorgverzekeraars voortdurende reflectie. Niet alleen wetenschappelijke en economische motieven dienen hierin een rol te spelen, maar vooral humane zelfreflectie.

 

Delen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.